الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

189

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آيه * ( إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ) * . . . فرمود : « منظور طغيانگران بنى اميه هستند كه به هنگام قيام مهدى ع آيه آسمانى مىبينند و در برابر آن ناچار به تسليم مىشوند » ( 1 ) . روشن است كه منظور از اين روايات ، بيان مصداقى از مفهوم وسيع آيه است كه سرانجام به هنگام ظهور حضرت مهدى ع رهبر حكومت جهانى ، تمام حكومتهاى ظلم و جور كه خط بنى اميه را ادامه مىدهند به حكم اجبار در برابر قدرت مهدى و حمايتهاى الهى او سر تسليم فرود مىآورند . 2 - مىدانيم يكى از بحثهاى دامنه دار در قرون نخستين اسلام بحث پيرامون حادث بودن و يا قديم بودن « كلام اللَّه » بود كه دامنه اين بحث به كتب تفسير نيز كشانده شده ، و جمعى از مفسران به تعبيرى كه در آيات فوق آمده ( محدث ) بر حادث بودن قرآن استدلال كرده‌اند . ولى چنان كه قبلا نيز اشاره كرده‌ايم اساس اين بحث به هيچوجه نمىتواند منطقى بوده باشد ، و به نظر مىرسد كه زمامداران آن زمان از بنى اميه و بنى عباس در دامن زدن به اين گونه بحثهاى انحرافى كه افكار مسلمانان را از مسائل مهم و جدى منحرف مىساخته دخالت داشته‌اند ، آنها اين مسائل را به عنوان سرگرم ساختن علماى اسلام و ادامه حكومت خودكامه خود مىخواستند . زيرا اگر منظور از « كلام اللَّه » همان محتواى قرآن است كه آن از ازل در علم خدا بوده و خدا از همه آن آگاهى داشته است ، و اگر منظور نزول وحى است و كلمات و حروف قرآن مسلما حادث است ، بنا بر اين در يك صورت قديم بودن و در يك صورت حادث بودن قطعى است و جاى بحث و گفتگو نيست . جامعه اسلامى مخصوصا علماء و دانشمندان بايد بيدار باشند و گرفتار بحثهاى انحرافى كه به دست جباران و دشمنان ايجاد شده است نگردند .

--> ( 1 ) تفسير « الميزان » و « نور الثقلين » ذيل آيات مورد بحث .